“Een sterke melkkoe begint bij een sterk kalf.” Dat is de overtuiging van Peter en Wietske Galama uit Friens. Op hun melkveebedrijf draait alles om een gezonde start, hoge weerstand en maximale groei. Door kritisch te kijken naar iedere fase van de opfok en continu te blijven verbeteren, leggen ze de basis voor vaarzen die al op jonge leeftijd probleemloos aan hun eerste lactatie beginnen.
Samen met de vader van Peter en de hulp van hun drie kinderen melkt de familie drie keer per dag ruim 200 Holstein-koeien. De aandacht voor het jongvee is daarbij minstens zo groot als die voor de melkkoeien. En die investering betaalt zich terug. De vaarzen kalven af op een leeftijd van gemiddeld af op een leeftijd 22 maanden. Ook de gemiddelde melkproductie van de vaarzen is sterk met ongeveer 35 liter, een BSK van 61 en een LW van 105.
Investeren in weerstand vanaf de eerste levensuren
Sinds begin 2025 denkt jongveespecialist Arie de Heer van Gebrs. Fuite mee over de verdere optimalisatie van de jongvee opfok. Toch begint het succes volgens hem vooral bij de keuzes die de familie zelf al jarenlang maakt. “De aandacht voor biestmanagement was hier eigenlijk al uitstekend geregeld”. Direct na het afkalven wordt de biest uitgemolken en gecontroleerd met een Brix-meter. Wanneer de kwaliteit daarom vraagt, wordt de biest verrijkt met Prominend Colostrum om het gehalte aan antistoffen op peil te krijgen, zodat de kalveren altijd voldoende antistoffen binnen krijgen.
“Op weerstand willen we nooit besparen,” zegt Peter. “Alles wat je een kalf in de eerste uren kunt meegeven, hoef je later niet meer te repareren.”
Na de geboorte verblijven de kalveren ongeveer twee weken in de eenlingboxen. In die periode krijgen ze drie keer per dag twee liter melk. Daarna verhuizen ze naar de jongveestal en stappen ze over op de drinkautomaat, waar direct wordt gestart met tien liter melk per dag.
Vrijwel alle kalveren nemen deze hoeveelheid binnen enkele dagen probleemloos op. Met een concentratie van 145 gram melkpoeder per liter betekent dit een opname van bijna 1,5 kilogram melkpoeder per dag. Na drie weken op dit hoge voedingsniveau wordt de melkgift gedurende vijf weken geleidelijk afgebouwd. Zo krijgen de kalveren voldoende tijd om de opname van ruwvoer en krachtvoer rustig op te bouwen.
Voor de melkfase koos de familie voor Prominend Super, een hoogwaardige melkpoeder op basis van magere melk, verrijkt met extra antistoffen die ondersteuning bieden tegen onder andere rota-, corona- en salmonellabesmettingen.
“Wanneer kalveren in hun eerste levensweken voldoende voedingsstoffen binnenkrijgen, ontwikkelen ze zich niet alleen sneller, maar zijn ze ook beter bestand tegen de ziektekiemen die onderweg onvermijdelijk langskomen,” legt Arie uit. “Die visie sloot perfect aan bij de manier waarop Peter en Wietske naar jongvee kijken.”
Na het spenen bleef ruimte voor verbetering
Hoewel de melkfase uitstekend verliep, zagen Peter en Wietske dat de periode daarna nog winst gehaald kon worden. De kalveren kregen hooi en krachtvoer, maar vooral de kwaliteit van het hooi wisselde. Soms ontstond schimmel doordat het voer deels op de grond lag en ook de smakelijkheid was niet altijd optimaal. Dat was terug te zien in de mest, deze was erg wisselend en vaak te dun. Daarom werd in het voorjaar van 2026 gekozen voor een andere aanpak. Arie introduceerde de nieuwe Prominend Kalvermix Vitaal, een compleet rantsoen dat vanaf de eerste levensdag tot na het spenen gevoerd kan worden. De mix bestaat uit brok, verschillende grondstoffen en gehakseld stro, aangevuld met eucalyptus ter ondersteuning van gezonde longen en luchtwegen.
Er werden voerbakken opgehangen bij de strohokken aan het voerhek, waardoor de kalveren onbeperkt toegang hebben gekregen tot de mix. Na enkele maanden waren de eerste verschillen duidelijk zichtbaar. “De kalveren zien er simpelweg beter uit,” vertelt Peter. “Ze hebben een mooie, korte en glanzende vacht en de mest is veel constanter geworden.”
Ook Wietske merkt dagelijks verschil: “Ze zijn mooier gevuld, liggen veel rustiger in het hok en ogen echt verzadigd. Zelfs de jongste kalveren zie je al fanatiek herkauwen. En als we voeren en de mix bijvullen, stormen ze niet massaal op de bak af. Ze eten veel gelijkmatiger verspreid over de dag.” Hoewel de voerkosten per kalf iets hoger liggen, twijfelt de familie geen moment aan de keuze. “De resultaten spreken voor zich. Daarnaast is het systeem ontzettend praktisch. Zolang de bakken gevuld blijven, kan iedereen op het bedrijf de kalveren eenvoudig verzorgen.”
Goede voeding als basis voor topprestaties
Nieuwe huisvesting voor het jongvee staat nog altijd op het wensenlijstje van de familie. De huidige ventilatie en Stalinrichting zijn niet ideaal, maar juist daardoor wordt duidelijk hoeveel invloed goede voeding kan hebben. Ondanks de beperkingen in de huisvesting ontwikkelen de kalveren zich opvallend goed. De uniforme groei, gezonde uitstraling en rustige dieren bevestigen dat een sterke voerstrategie een groot verschil kan maken.
Klaar voor de toekomst
Naast dagelijkse optimalisatie kijkt de familie Galama ook vooruit. Veranderende wet- en regelgeving vraagt om nieuwe keuzes, onder andere rondom het langer aanhouden van stierkalveren op het bedrijf. Samen met Arie wordt daarom al gekeken naar praktische oplossingen. Zo beschikt het bedrijf inmiddels over een apart transporthok voor de stierkalveren. Daar worden de dieren verzameld voordat ze worden opgehaald, zodat de veehandelaar niet tussen de vaarskalveren hoeft te komen. Hiermee wordt de kans op insleep van ziektekiemen verder beperkt.
Het sluit naadloos aan bij de bedrijfsvisie van de familie Galama: iedere stap in de opfok moet bijdragen aan een lage infectiedruk, een hoge weerstand en een gezonde, productieve melkkoe. Wie vandaag door de jongveeschuur loopt, ziet direct waar die visie toe leidt. Rustige, glanzende kalveren met een uniforme ontwikkeling vormen het levende bewijs dat aandacht voor details uiteindelijk het verschil maakt.
