Kalveren worden geboren met een lage ijzervoorraad. Omdat ijzer essentieel is voor groei, weerstand en zuurstoftransport, rijst vaak de vraag: is extra ijzer toedienen wenselijk? In veel gevallen is het antwoord: nee, mits de kalveren goed worden gevoerd en gezond zijn.
Waarom is ijzer belangrijk voor kalveren?
IJzer speelt een cruciale rol in het lichaam van het kalf. Het is een belangrijk bestanddeel van:
Hemoglobine (voor zuurstoftransport in het bloed) en Myoglobine (voor zuurstofopslag in spieren).
Daarnaast heeft ijzer een belangrijke rol bij;
- de ontwikkeling van het immuunsysteem
- energiemetabolisme
- de afweer
- algemene groei en ontwikkeling
Lage ijzervoorraad bij geboorte is normaal
Het is normaal dat kalveren met een relatief lage ijzervoorraad worden geboren. Factoren zoals ras, geslacht, seizoen en tweelingdracht kunnen hier invloed op hebben. Uit onderzoeken naar de ijzervoorraad bij de geboorte, blijkt dat er geen verband bestaat tussen de ijzervoorraad van de moeder en die van het pasgeboren kalf. Extra ijzer geven aan de koe tijdens de dracht heeft dus geen effect op de ijzervoorraad van het kalf.
Koemelk versus poedermelk: verschil in ijzergehalte
Koemelk bevat van nature weinig ijzer en voorziet daarom niet volledig in de behoefte van jonge kalveren. Vast voer bevat meestal wel voldoende ijzer, maar jonge kalveren nemen hier in het begin nog te weinig van op. Melkpoeder bevat wel voldoende ijzer. Ongeveer 10 keer zoveel ijzer als koemelk. Hierdoor krijgen kalveren die voldoende poedermelk drinken doorgaans genoeg ijzer binnen.
Symptomen van ijzertekort bij kalveren
Een ijzertekort (bloedarmoede) kan leiden tot:
- Bleke slijmvliezen (neus en ogen)
- Lusteloosheid
- Verminderde drinklust
- Slechtere groei
- Meer vatbaar voor ziektes
Bij twijfel kan het hemoglobinegehalte in het bloed worden gemeten. Extra ijzer toedienen kan nodig zijn in specifieke situaties, zoals: bij ziekte of door bloedverlies (bijvoorbeeld door diarree).
Toedienen van ijzer kan via: injecties, drankjes of bolussen. Maar als kalveren voldoende poedermelk opnemen, goed groeien en gezond zijn is standaard ijzer toedienen niet nodig.
