Het najaar is typisch zo’n periode waarin we vaker met virusdiarree worden geconfronteerd. Naast het bekende coronavirus dat winterdiarree veroorzaakt, is recent ook het Shamonda-like virus in Nederland aangetoond. Een Schmallenberg-achtig virus dat ook melkproductiedaling, diarree en koorts veroorzaakt. Maar hoe weet je of de klachten worden veroorzaakt door een virusinfectie of door een probleem met het rantsoen? En wat kun je als melkveehouder het beste doen?
Neem op dier-niveau waar en niet enkel op koppelniveau
We willen graag weten wat de oorzaak is van de afwijkende mest of een afname van de melkgift. Soms is dit heel duidelijk, maar vaak ook niet. In geval van een virusinfectie is het ook niet altijd gemakkelijk: de koorts is meestal al voorbij wanneer de andere klachten optreden. Het virus aantonen gebeurt maar zelden of enkel als suggestief bewijs.
Het is echter heel typisch voor een virusinfectie, hoe deze door de koppel gaat. Hier is ook veel over bekend. Indien er op het bedrijf geen sensoren zijn die temperatuur en andere koesignalen registreren, is het aan te bevelen om een week pen en papier in de overal te steken.
- Maak onderscheid tussen de productiedaling in de tank en productiedaling per individuele koe
- De afwijkende mest op de roosters, door welke dieren wordt die veroorzaakt? En vooral, hoe lang houdt dat per dier aan? Virusdiarree gaat door de koppel en kan op grote bedrijven weken duren, maar verbetert al na enkele dagen per koe! Diarree of productiedaling vanwege voerfouten, zijn doorgaans niet met een paar dagen over en treffen vaak bepaalde lactatiestadia. Een belangrijk verschil.
Ga bij verdenking van virus-diarree niet sleutelen aan het rantsoen
Een advies wat we tegenkomen in de praktijk, is om bij diarree de krachtvoergift te verminderen en of hooi te gaan voeren. Toch is dit bij een verdenking van virusdiarree niet automatisch de juiste aanpak. Het immuunsysteem heeft juist extra eiwit en energie nodig om de infectie snel en volledig te kunnen bestrijden. Daarnaast zal de afgenomen melkproductie zeker niet terugkomen wanneer de krachtvoergift ook nog eens abrupt wordt teruggeschroefd. De voeropname van zieke koeien vermindert ook al zonder dat we er aan sturen. Wanneer je daar bovenop ook nog het rantsoen gaat wijzigen, breng je het herstel alleen maar meer in gevaar en beïnvloed je eventueel ook nog de niet-zieke dieren. Een afname van de melkproductie betekent niet automatisch dat er te veel krachtvoer wordt gevoerd.
Trek geen voorbarige conclusies
Goed in beeld brengen wat er nu werkelijk gebeurt, helpt bij het kiezen van de juiste aanpak. Afwijkende mest- en productieklachten komen het hele jaar voor. De meest voor de hand liggende oorzaken zijn enerzijds virusinfecties en anderzijds rantsoen gerelateerde zaken. Het is logisch dat wanneer de periode van virusdiarree weer aanbreekt, of wanneer de bladen vol staan met een nieuw virus, dit virus als eerste de schuld krijgt. Maar vergeet niet om ook recente kuilovergangen of andere wijzigingen mee te nemen. Wanneer je een virus-diarree oplost met rantsoenwijzigingen, of een voerfout behandeld als een virusinfectie, zullen de klachten langer aanhouden dan nodig.
