Ureumgehaltes boven de 18 geven aan dat er nog ruimte is om het eiwit beter te benutten. Daarmee kan er nog zo’n 50 euro per koe per jaar bespaard worden op aankoop van eiwit. Een gebalanceerd rantsoen met maïsvlokken voeren brengt u al een stap in de goede richting. Het resultaat van het eiwit in ruwvoer voor uw koeien beter benutten? Meer liters én een hoger melkeiwit. 

Onbenut voer-eiwit wordt uitgescheiden als ureum in melk en urine. Een hoog melk-ureum is daarmee een signaal dat het eiwit beter benut kan worden. Het landelijk jaarrond gemiddelde ureum is 22 (figuur 1) terwijl 15 tot 18 hoog genoeg is voor een gezonde koe die goed produceert. Veel melkveebedrijven kunnen dus nog geld besparen door de eiwit efficiëntie te verbeteren.

Figuur 1 Tank-ureum maandgemiddelden ( • ) met spreiding waar 70% van de bedrijven tussen zit.

Benutbaarheid eiwit in graskuilen verschilt enorm

Tijdens het conserveren van de graskuil wordt een deel van het eiwit afgebroken tot ammoniak (NH₃). Dit kan de koe minder goed benutten dan het eiwit zelf. In drogere kuilen blijft in het algemeen de eiwitkwaliteit beter; daarbij gaat maar 6% van het ruw eiwit verloren als ammoniak, terwijl dat in natte kuilen wel 12% is (tabel 1).

Tabel 1 Voedingswaarde 1^e snede graskuilen van 2019 met gelijke VEM; ingedeeld in vier categorieën o.b.v. drogestof gehalte. DS= droge stof, g/kg; RE tot = ruw eiwit totaal, g/kg DS; DVE= darm verteerbaar eiwit, g/kg DS; NH3= ammoniak-fractie, %.

In droge graskuilen is het gehalte aan darm verteerbaar eiwit hoger (90 vs. 68 g/kg DS), terwijl het ruw eiwit juist lager is vergeleken met een natte graskuil (181 vs. 208 g/kg DS) (tabel 1). Dit houdt in dat koeien het eiwit van droge kuilen veel beter kunnen gebruiken: het ureum in de melk zal lager zijn wanneer een dergelijke kuil gevoerd wordt. Tevens zal een droge kuil met goed benutbaar eiwit  om minder eiwit aanvulling via krachtvoer vragen dan een natte kuil, ondanks dat het ruw eiwit hoger was.

Balanceren in het rantsoen

Deze verschillen in darm-verteerbaar eiwit tussen graskuilen vragen elk om hun aanpak in het rantsoen. Daarbij staat en valt alles met een goede balans van energie en eiwit in de pens, en dus, met het totaalrantsoen. Pensbacteriën hebben behoefte aan goede bouwstenen voor eiwit (in de vorm van darm verteerbaar eiwit) en energie om te kunnen groeien. De moeilijkheid hierbij is dat er voldoende energie aanwezig moet zijn, maar dat het rantsoen niet té snel mag worden. Dat is balanceren en vraagt om expertise van veehouder en voeradviseur. Wanneer er bij een natte kuil bijvoorbeeld enkel naar het ruw-eiwit gekeken wordt dan lijkt een eiwit aanvulling niet nodig, maar dan wordt er tekort gedaan op melkeiwit productie door de koeien en zal het melk ureum in de melk te hoog zijn.

Ruwvoer koeien beter benutten: meer liters én hoger melkeiwit

De voeradviseurs van Gebrs. Fuite zijn dagelijks bezig met het verbeteren van de benutting van het eigen ruwvoer van klanten. Maïsvlokken uit de fabriek van Fuite kunnen in combinatie met een passend krachtvoer veel goede pens-energie leveren. Dat zorgt ervoor dat eiwit uit ruwvoer voor uw koeien goed benut kan worden. Zo wordt het een win-win situatie: het eigen ruwvoer wordt beter benut en koeien produceren meer liters én hoger melkeiwit doordat er meer microbieel eiwit gevormd wordt in de pens.

Zó benut u het eigen gras goed

• Maak droge graskuilen zodat de eiwitkwaliteit goed blijft
• Voer een uitgebalanceerd rantsoen met maïsvlokken van Fuite voor een goede benutting van het ruwvoer voor uw koeien

Het resultaat: goede benutting van het eiwit van eigen land waardoor u minder eiwit in de vorm van krachtvoer hoeft aan te kopen en u zo’n 50 euro per koe per jaar kan besparen.

Nu de temperatuur daalt hebben wij mensen het al snel koud. De stal dichtmaken tegen de kou is dus al snel aanlokkelijk. Doet u het daarmee ook goed voor uw koeien?

Elk dier heeft een temperatuur-range waarbinnen het comfortabel is en het weinig energie kost om op temperatuur te blijven. Voor een mens ligt de ondergrens rond de 18 graden boven nul, terwijl voor de volwassen koe de ondergrens zo’n 10-15 graden ónder het vriespunt ligt.

Voor de volwassen koe is het in Nederland dus niet snel te koud. Wél heeft de koe belang bij frisse lucht en voldoende zuurstof aanvoer (500m³ lucht/koe/uur bij een productie van 8.000 kg melk/jaar). Van puur wind heeft een koe geen last. Echter, tocht is wél funest voor koeien. Tocht komt voor wanneer het in de stal duidelijk warmer is dan buiten, maar er nog een klein beetje koude lucht via een spleet naar binnen komt. Wanneer die koude luchtstroom op de koe komt, heeft ze daar last van. Als het kleed nét niet helemaal dicht is kan zo bijvoorbeeld tocht voorkomen. Minder ventileren kan voor meer tocht zorgen.

De stal open houden is dus ook bij kouder weer gezond voor de volwassen koeien. De kalveren hebben wel sneller last van kou. Lees hier tips bij kou voor jongvee.

Het groeiseizoen van 2019 kenmerkte zich vanaf half juni tot eind augustus door hoge temperaturen en droogte. Door de aanhoudende droogte verdroogden maispercelen die niet beregend werden m.n. in het oosten en zuiden van het land. Hierdoor waren de verschillen tussen maispercelen groot. Door de droge warme zomer was de snijmais vroeg rijp. Veel snijmais is daardoor al in september gehakseld.

Tabel 1: voederwaarde snijmais 2019

Het DS-gehalte en zetmeelgehalte is gemiddeld lager dan voorgaande jaren. Dit wordt m.n. veroorzaakt door het lagere zetmeelgehalte als gevolg van een lager kolfaandeel bij de verdroogde maispercelen. De spreiding is dit jaar erg groot. De 25% snijmais met het laagste DS-gehalte zit gemiddeld maar op 296 g zetmeel/kg DS. Hierdoor is een flink deel van de snijmais dus van matige kwaliteit. Er zal dan flink zetmeel aangevuld moeten worden in de rantsoenen om normaal te kunnen melken.

Ook in droge goed afgerijpte mais is het zetmeelgehalte dit jaar gemiddeld. Er zal dus gemiddeld gemolken worden van deze snijmais.

Klauwproblemen doen een koe pijn en kosten ú tijd en geld. De koe vreet minder en zal slechter produceren. Door een goede mineralenvoorziening kan klauwkwaliteit verbeterd worden. Lees hier hoe.

Klauwen bestaan uit hoorn: als het ware sterk verdikte huid. Voor hoorn aanmaak zijn eiwitten, vetten, mineralen/spoorelementen en vitaminen nodig. Bij niet-infectieuze klauw aandoeningen spelen kwaliteit van die hoorn, maar ook huisvesting, management en bekapbeleid een rol. Bij infectieuze klauw aandoeningen spelen infectiedruk (hygiëne) en het voorkomen van huidirritaties een grote rol.

Met een goede mineralenvoorziening zijn klauwen weerbaarder tegen klauwproblemen. Zink, mangaan en biotine zijn belangrijke elementen voor goede hoorn kwaliteit. Daarnaast is zink belangrijk om de huid in goede conditie te houden.

De speciale ‘Klauwen mineralen’ van Fuite bevatten alle elementen die belangrijk zijn voor aanmaak van goed hoorn. Doordat de sporenelementen voor een deel organisch gebonden zijn is de beschikbaarheid voor de koe uitstekend. Het resultaat: de klauwen zullen minder gevoelig zijn voor zaken die klauwproblemen veroorzaken.

Onze adviseurs bekijken graag samen met u hoe u de klauwen van u koeien weerbaarder kunt maken. Neem hier contact op.

Een hoogdrachtige koe vreet minder dan een koe midden lactatie. Richting afkalven daalt de voeropname, maar hierin zien we grote verschillen tussen bedrijven. Een lage voeropname vóór of rondom afkalven is direct gerelateerd aan melkziekte, slepende melkziekte en baarmoederontsteking. Wat kunt u zelf doen om de voeropname op peil te houden?

Bij een praktijkproef op 15 bedrijven uitgevoerd in 2018 door Jaap Hoepel bleek dat de droge stof opname in de gehele droogstand varieerde van 16,5 tot 8,7 kg DS per koe per dag. Huisvesting, voermanagement en individuele verzorging maken een groot verschil in voeropname van droge koeien. Uit onderzoek blijkt dat koeien met transitieziekten zoals slepende melkziekte al vóór afkalven een lagere droge stof opname hebben dan gezonde dieren (zie figuur 1). Hoe kunt u de voeropname van uw droge koeien op peil houden?

Figuur 1. Droge stof opname in de transitieperiode van gezonde koeien ten opzichte van koeien met subklinische ketose. Naar figuur van Goldhawk et al., 2009.

Kan iedere koe wel vreten?

Iedere koe moet daadwerkelijk toegang hebben tot het rantsoen. Hiertoe moet iedere koe minstens één vreetplaats hebben, liefst zijn er enkele vreetplaatsen over. Een droge koe is zwaarder en breder dan een koe in lactatie en heeft daarom meer ruimte nodig aan het voerhek, minimaal 75 cm per koe. Voldoende ruimte achter het voerhek en voeren op ‘grashoogte’ (10-15 cm boven de klauw) dragen ook bij aan een betere voeropname.

Voldoende en smakelijk rantsoen

Broei en speeksel van andere koeien maken een rantsoen minder smakelijk. Door dagelijks vers te voeren houdt u het voer smakelijk. Daarnaast moet er altijd voldoende voer beschikbaar zijn zodat ook rang lagere dieren voldoende kunnen vreten. Schoon en fris water moet bereikbaar zijn voor alle droogstaande dieren. Wateropname is direct gecorreleerd aan voeropname.

Stress voorkomen

Dieren die stress ervaren vreten minder. Bij stress in de droogstand kunt u denken aan een te krappe huisvesting met doodlopende paden, te weinig lig/vreetplaatsen, te weinig voer, veel wisselingen in groepssamenstelling. Een vaars moet ongeveer één maand acclimatiseren in een nieuwe groep. Droge koeien kunnen ook last hebben van hitte stress dus voldoende ventileren is gewenst.

Dagelijkse controle

Ook als aan alle randvoorwaarden in huisvesting en voermanagement is voldaan heeft iedere veehouder alsnog sporadisch dieren die te weinig vreten. Dit kunt u zien aan de buik- en/of pensvulling (te beoordelen aan de linker hongergroeve van de koe). Dagelijkse controle van de droge koeien is noodzakelijk om deze koeien op te sporen. Een droge koe met te weinig buik of pensvulling wordt bij voorkeur in het strohok geplaatst zodat deze individueel gevoerd kan worden, meer ligcomfort heeft en eventueel behandeld kan worden mocht dit nodig zijn.

Wilt u transitieziekten voorkomen door de voeropname van uw droge koeien te verhogen? Onze vertegenwoordigers kunnen met u bekijken welke optimalisaties u op uw bedrijf kan doen ter verbetering van de opname.

Het doorbreken van de ‘stikstofimpasse’ houdt de gemoederen flink bezig. De landbouw heeft collectief een pakket aan maatregelen gepresenteerd om de depositie te verlagen. Verlagen van eiwitgehalte in veevoer lijkt daarin cruciaal. Melkveebedrijf.nl vroeg veevoederbedrijven in de aanloop naar de Rundvee en Mechanisatie Vakdagen in Gorinchem welke rol zij voor zichzelf zien in het oplossingstraject.

Het verbeteren van benutting van eiwit van eigen land is volgens Jarig Jan Odinga, teamleider melkvee bij Gebrs Fuite B.V., altijd een speerpunt. Ongeacht de stikstofimpasse. “Onze adviseurs zijn alle dagen bij veehouders op het bedrijf om naar dit aspect te kijken. Dat is nog niet zo simpel en vraagt om maatwerk. Neem bijvoorbeeld de invloed van stikstofbemesting op grasgroei in het zomerseizoen of het inscharen. Dat is altijd anders. Het ureumgehalte is de belangrijkste leidraad. Is er sprake van een overmaat aan eiwitten, dan moet je daar met energierijke componenten op sturen.”

“We passen het voer aan en lossen zo het stikstofprobleem op? Was het maar zo simpel” 

Volgens Odinga is het wachten op criteria waarop het veevoer beoordeeld gaat worden. “Een concreet ureum- of eiwitgehalte bepaalt uiteindelijk ook de rantsoensamenstelling. De variabelen per bedrijf maken de opgave ingewikkeld. Per boer, per rantsoen is het anders. De basis ligt echter op het bedrijf. Als je kijkt naar eigen benutting is er nog wel winst te boeken.” Odinga stelt dat de oplossing niet ligt in bijvoorbeeld een additief in het voer waarmee stikstof wordt gereduceerd. “Was het maar zo simpel, dan was die natuurlijk al lang ontwikkeld.”

Om de eiwitten voor de melk beter te benutten zijn de maisvlokken van Gebr. Fuite wel een concreet product, dat past bij ontwikkelingen rondom betere benutting van de componenten in voer. Het veevoederbedrijf produceert de vlokken van ontsloten mais zelf en neemt het product ook mee naar de RMV in Gorinchem. “De maisvlokken verlagen het ureumgehalte, zorgen voor een hogere melkproductie en meer melkeiwit. Daar wil je naar toe.”

Bron: melkveebedrijf.nl

Tekst: Martin de Vries

Op ruim 90% van de Nederlandse melkveebedrijven is Mortellaro aanwezig. Het is zeer pijnlijk waardoor de voeropname en productie dalen. Vanwege tegenvallende behandelresultaten is het belangrijk om verspreiding te beperken. Hierin speelt verspreiding via klauwbekapmaterialen een belangrijke rol.

De belangrijkste verwekker van Mortellaro of Italiaanse stinkpoot is de bacterie Treponema. Deze bacterie komt normaal voor in mest van koeien.

Recent onderzoek in de UK heeft aangetoond dat Treponema’s tot ruim 2 uur kunnen overleven op schone klauwbekapmessen. De overlevingstijd in mest op messen of materialen is nog veel langer. Een belangrijke manier van verspreiding van Mortellaro vindt dus plaats via materialen zoals klauwbekapmessen.

Tabel 1: Reductie in aantal Treponema’s op klauwbekapmes na 20 sec. dopen in verschillende desinfectantia.

Er is in hetzelfde onderzoek ook gekeken naar verschillende middelen om klauwbekapmessen met levende Treponema’s te desinfecteren. Het dopen in water geeft een daling in het aantal levende bacteriën van ruim 30 %. Desinfectiemiddelen werken vele malen beter (bijna 100 %) bij slechts 20 seconden dopen (zie tabel 1).

Een aantal tips om de verspreiding van Mortellaro bij klauwbekappen binnen uw koppel tegen te gaan:

• Reinig en desinfecteer uw klauwbekapmaterialen tussen sessies en zeker na het bekappen van een koe met Mortellaro. Dit kan door de materialen schoon te maken tussen en na bekappen in een bakje met bijvoorbeeld spiritus of alcohol te plaatsen.
• Bekap koeien met Mortellaro als laatste.

Onze Beef Elite mix is een zeer luxe voeder. De unieke mix bevat namelijk naast lijnzaadschilfers, onze eigen maisvlokken en pulp brok ook een brok die verrijkt is met vitaminen en mineralen. Zo krijgt u vee alles wat nodig heeft in een mix. De combinatie van deze samenstelling zorgt voor een optimale vertering wat resulteert in een maximale groei.

Diverse vleesveehouders zetten deze succesformule al enkele jaren naar volle tevredenheid in.

Meer weten? Onze vleesvee adviseur vertellen u er graag meer over.

Regio noord: Harjo v/d Berg

Regio zuid: Bart Aarts of Mardo Langenhuijzen

Najaarskuil maken? Inkuilmiddel gebruiken

In najaarsgras zit relatief weinig suiker. Conservering verloopt daarom langzamer. In natte kuilen komen ook méér boterzuur bacteriën voor door de vervuiling met grond.

De conservering verloopt sneller door toevoeging van extra melkzuurbacteriën. Het toevoegmiddel PIONEER® 1188 zorgt door de vorming van melkzuur voor een snelle pH-daling van de kuil. De snelle pH-daling verbetert de conservering en verlaagt uw inkuil verliezen. Wij adviseren om de Pioneer 1188 te gebruiken vertelt Ben van Asselt, verkoop adviseur binnendienst.

Pioneer Inoculanten zijn verkrijgbaar in granulaatvorm en in wateroplosbare formulering.

Hoe gebruikt u PIONEER® 1188?

• Wateroplosbaar poeder: 1 potje (40) behandelt 50 ton gras
• Granulaat: 1 zak van 10 kg behandelt 40 ton gras

Ben van Asselt is bereikbaar op telefoon nummer: 038-204 2414.