Aan het Twentekanaal ligt de karakteristieke boerderij van de familie ter Braak. Zoon Auke is de opvolger van het familiebedrijf dat al 8 generaties in de familie is. Op dit moment melkt Auke in maatschap met zijn ouders 80 stuks vee. Sinds kort laat Auke het droogstandsrantsoen in aparte balen persen.

Een goede droogstand verbetert voeropname en vruchtbaarheid

Auke merkte dat door een constant smakelijk droogstands rantsoen te voeren problemen als melkziekte en aan de nageboorte blijven staan een stuk minder voorkomen. Ook blijft de DS-opname mooi op peil. Bovendien was het zeker zomers lastig om steeds een constant en fris rantsoen te verstrekken. Ik laat daarom het TMR apart in balen persen voor de droge koeien. Aantal inseminaties ligt gemiddeld op 1.6 met een TKT van 406 dagen.

Hoe werkt dit systeem?

“Als de loonwerker komt zorg ik dat ik een TMR gemaakt heb met de voermengwagen. De inhoud draai ik over het erf en vervolgens maakt de loonwerker mooie baaltjes die ook ingeseald worden. Gemiddeld kan ik een week voeren van één baaltje en weet ik zeker dat de koeien hetzelfde, smakelijke rantsoen hebben waarvan de verhoudingen kloppen”.  Het rantsoen bestaat uit een 2^e snede graskuil, mais, geklepeld tarwestro en mineralen. Gebrs Fuite mocht meekijken en maakte een filmpje. 

Als een koe goed opstart wordt het boeren makkelijker

Als afkalven en opstarten van de nieuwe lactatie soepel verloopt dan heb je hier de hele lactatie profijt van. “Als een koe goed opstart wordt het boeren een stuk makkelijker” zegt Auke lachend. “In de toekomst wil ik nog een krachtvoerbox installeren zodat ik de droogstaande koeien kan bijvoeren en de close-up groep 3 weken voor afkalven een warming-up brok kan gaan voeren”.

Wanneer de oude mais op is kan het verleidelijk zijn om de nieuwe mais al direct aan het melkvee te voeren. Het risico op dunne mest ligt echter op de loer. Hoe komt dat en hoe kunt u dat voorkomen?

Bij het oogsten bevat snijmais vrij veel suikers én veel moeilijk verteerbaar zetmeel. Koeien vinden verse snijmais smakelijk, waardoor de opname al snel (te) hoog is. Deze combinatie kan leiden tot dunne mest door pens verzuring of dikke darm verzuring.

Waarom is maiskuil wél veilig als het 4-6 weken dicht heeft gezeten?

Tijdens het inkuilproces wordt het suikergehalte in de maiskuil lager doordat suikers door melkzuurbacteriën worden omgezet in zuren. Dat zorgt ervoor dat de snijmais conserveert. Bij het melkvee verwachten we dan geen pensverzuring meer door de snijmais. Tijdens het conserveringsproces wordt ook het zetmeel voorbewerkt. Het wordt minder bestendig waardoor het zetmeel beter in de pens en dunne darm afgebroken wordt. Daardoor zal ook in de dikke darm geen verzuring meer plaatsvinden.

Wanneer de maiskuil 4-6 weken dicht is geweest is deze vaak stabiel. Als de conservering goed verlopen is verwachten we dan normaliter geen dunne mest meer.

Hoe risico’s beperken bij tóch (te) verse snijmais voeren?

Soms past het nu eenmaal niet om de volledige 4-6 weken te wachten voordat u begint te voeren van de nieuwe mais. Met de volgende tips kunt u het risico op dunne mest verkleinen.

• Beperk de gift. Koeien vinden verse snijmais smakelijk dus vreten al snel veel.
• Voorkom broei. Gebruik een broeiremmer bij inkuilen
• Zorg voor een gebalanceerd rantsoen. Stem met uw voeradviseur af wat een goede balans in het rantsoen is qua energie en structuur.
• Maak 1 grote en 1 kleine kuil. Stop in de kleine bult zoveel als je in 6 weken opvoert. Doe de rest op een aparte bult zodat dat goed kan conserveren.

Als alternatief voor mais kunt u gesneden gerst voeren. Dit is ook een rustige zetmeel bron. Bovendien zorgt het voor extra energie- en structuurwaarde in uw rantsoen. Daarnaast heeft de gerst een positief effect op het eiwitgehalte in de melk en is het scherp geprijsd. Vraag uw melkvee- adviseur naar mogelijkheden voor het gebruik van gesneden gerst in uw rantsoen.

Sinds 2018 produceert Gebrs. Fuite in haar eigen fabriek hoogwaardige vlokken. Maisvlokken waren het eerste product dat uit deze – voor mengvoeder Nederland unieke – fabriek kwam rollen. Nieuw zijn de vlokken mixen genaamd; Smaragd. Grondstofkeuze, vorm en bewerking zorgen voor unieke werking in de pens. Het resultaat: meer melk uit ruwvoer doordat de pens beter functioneert.

Afgelopen voorjaar zijn relatief natte, zure kuilen gemaakt. Door de combinatie van energie- en eiwit en de speciale bewerking van de vlokken is Smaragd een mooie aanvulling op deze kuilen.

Deze natte, zure kuilen zijn vaak ‘taai’ doordat ze pens energie missen. Als gevolg daarvan is ook het eiwit van deze kuilen niet optimaal te benutten. Door de geleidelijk vrijkomende energie in Smaragd worden de pens bacteriën beter gevoed waardoor zij de nutriënten van de graskuil beter beschikbaar kunnen maken voor de koe. Tegelijkertijd vangt de eiwit aanvulling in Smaragd de slechtere benutbaarheid van het eiwit in deze kuilen op. Het resultaat ziet u in de tank: meer liters en meer melk-eiwit.

Infectieuze diarree steekt nu op veel bedrijven de kop op. De hoge temperaturen van de afgelopen weken hebben gezorgd voor een verhoogde infectiedruk. 

Infectiediarree wordt veroorzaakt door een virus, bacterie of parasiet. De besmetting vindt vaak al plaats tijdens het afkalven. Een kalf  met onvoldoende weerstand wordt makkelijker ziek.

Hoe constateer ik infectiediarree?

Wat het meeste opvalt is een verandering in gedrag. Het kalf oogt lusteloos en de drinkwateropname daalt. Het staartje van het kalf kan nat zijn van de dunne mest. Neem altijd de temperatuur op als u twijfelt of een kalf fit is.Bij diarree is het verstrekken van extra vocht noodzakelijk: water met elektrolyten. Dit kan door het verstrekken van Prominend Elektrolyte tussen de melkbeurten door.

Tips om diarree bij kalveren te voorkomen:

Uitstekende biestvoorziening

• Geef ieder kalf direct na de geboorte biest
• Slechte biestkwaliteit leidt tot zieke kalveren
• Geef het kalf voldoende biest van een goede kwaliteit. Zo wordt een goede weerstand opgebouwd.

Huisvesting en hygiëne

• Zorg voor een schoon en ontsmet eenlinghok of iglo met een dik strobed.
• Reinig speenemmers iedere dag. Vergeet ook biestfles/sonde en andere drinkmaterialen niet!
• Huisvest kalveren minimaal 14 dagen individueel om verspreiding van ziektekiemen te beperken.
• Reinig en ontsmet het eenlinghok of de iglo na elk gebruik . Laat het hok of de iglo bij voorkeur 14 dagen leegstaan.
• Als u bezoek meeneemt de stal in is het goed om een extra paar laarzen of “overschoentjes” te hebben.

Indien u vragen heeft over bovenstaande punten, neemt u dan gerust contact op met één van onze Prominend kalveropfok adviseurs.

Een gezond kalf is de toekomst van uw bedrijf!

Door de hete zomer zien we nu veel klauwproblemen om melkveebedrijven. Koeien staan bij te hoge temperaturen zoals afgelopen zomer 2,5 uur langer per dag waardoor de klauwen meer te verduren hebben.

Dit leidt tot een toename in het aantal zoolaandoeningen. Uit onderzoek blijkt dat koeien die het warm hebben 2,5 uur meer staan, 2 uur minder liggen en de dubbele tijd besteden aan drinken (zie figuur 1). Dit leidt tot een verhoogde druk op de klauwen en bij te weinig drinkbakruimte mogelijk rangorde problemen bij drinken. Daarnaast daalt de ruwvoeropname bij hitte stress waardoor de kans op pens verzuring toeneemt. Hierdoor neemt het aantal klauwaandoeningen zoals zoolzweren toe.

Figuur 1. Tijdbesteding van de koe gemeten bij lage (geen hitte stress) en hoge (hitte stress) THI. Naar figuur van Cook et al., 2007.

Wat kunt u doen?

U kunt niet met terugwerkende kracht de problemen van de hitte oplossen. Wat kunt op dit moment wel doen om de gevolgen van de hitte stress te beperken?

• Kreupele dieren direct behandelen (zoolzweer uitsnijden, blokje plakken, koe in ziekenbox plaatsen).
• Onze adviseurs kunnen met u bekijken waar de aandachtspunten voor klauwgezondheid op uw bedrijf liggen.
• Er kan voor gekozen worden om de klauwbekapper vaker te laten komen in deze periode (bijvoorbeeld wekelijks).

Pinkengriep is op veel bedrijven in deze tijd een terugkerend probleem. Kalveren zijn snotterig, hoesten en kunnen hoge koorts hebben. In ernstige gevallen treedt zelfs sterfte op. Kalveren met pinkengriep lopen groeivertraging op en bij longschade zullen de kalveren als melkkoe minder melk produceren. De economische impact van een uitbraak is dus groot. Lees hier wat u kunt doen ter preventie.

Luchtwegproblemen zijn samen met diarree de belangrijkste ziekteproblemen bij kalveren tot 6 maanden leeftijd. Pinkengriep wordt in de meeste gevallen veroorzaakt door de virussen BRSV en/of PI3. Deze maken vervolgens de weg vrij voor bacteriën als Pasteurella multocida, Manheimia hemolytica en Mycoplasma bovis. De meeste uitbraken worden gezien in de herfst- en winterperiode. Bij een hoge luchtvochtigheid kunnen de virussen gemakkelijk verspreiden binnen een bedrijf. Daarnaast komen in deze periode alle dieren op stal waardoor de infectiedruk toeneemt en kan er stress op treden door het verplaatsen van dieren.

Pinkengriep leidt tot aanzienlijke groeivertraging

Het doormaken van een milde infectie leidt zelfs tot groeivertraging van uw jongvee (zie figuur 1). Hierdoor zullen de pinken op hogere leeftijd afkalven. Daarnaast zullen dieren met blijvende longschade als melkkoe minder presteren.

Figuur 1. Het effect van het doormaken van een luchtweginfectie op dagelijkse groei van kalveren. Naar figuur van Lührmann, 2009.

Biest helpt tegen pinkengriep

Met een goede biestvoorziening  en klimaat (geen tocht en voldoende ventilatie) kunnen veel problemen voorkomen worden. Daarnaast kunt u uw kalveren middels vaccinatie beschermen tegen pinkengriep. Overleg met uw eigen dierenarts welke enting het meest geschikt is voor uw situatie.

Onze kalverspecialisten kunnen u verder adviseren over biestmanagement en klimaat.

Dreigt er een ruwvoer tekort op uw bedrijf nu het opnieuw langere tijd droog is? Nu al in kaart brengen hoeveel ruwvoer u nog moet winnen, voorkomt paniekvoetbal in de winter. Zó kunt u ruwvoer uitsparen.

Vorig jaar is vaak veel vee afgevoerd vanwege fosfaatrechten waardoor vee afvoeren nu vaak niet interessant is. Ruwvoer aankopen of besparen zijn andere methodes. Wanneer u ruwvoer wilt besparen is het zaak om dat wat beschikbaar is, goed voor over het jaar te verdelen. Het ruwvoer vervangen door alternatieven kan een prima oplossing zijn om ruwvoer uit te sparen.

Melkvee

Door te kiezen voor rustige, veilige voeders blijft de mest ook bij veel krachtvoer nog mooi, zonder concessies te doen op productie. Dit duidt op een goede penswerking en de koeien blijven gezond. De voeders in de ad-lib reeks voldoen uitstekend aan deze voorwaarden.

Droge koeien

Een combinatie van stro of arm natuurhooi en broksoort ‘Stro+Brok’ is een heel stabiel rantsoen voor de droge koeien. Wanneer voldoende verstrekt wordt, worden alle voedingsbehoeften van droge koeien goed vervuld. De koeien starten goed op met behoud van biest kwaliteit en u spaart graskuil uit.

Jongvee

De ‘ad-lib kalverbrok’ kan aan kalveren van 3 tot 6 maanden verstrekt worden, naast mooi fijn stro of structuurrijk hooi. Daarna kunt u overgaan op bijvoorbeeld krachtvoersoort B-110 of de Compleetmix gecombineerd met stro. Door via ons heldere voerschema te werken behalen uw kalveren een hele mooie groei zonder graskuil of snijmais.

Úw beste strategie bij ruwvoertekort

Afhankelijk van hoeveel ruwvoer u moet besparen, de kwaliteit van het ruwvoer wat u hebt en uw productiedoelen kunt u de strategie bepalen die het beste bij uw bedrijf past.

Onze adviseurs helpen u graag hierbij en kunnen u adviseren welk voeder het beste bij uw rantsoen past. Neem hierover contact op met onze specialisten.

In de zomer komen de meeste gevallen van ernstige uierontsteking voor. Waarom is het risico op een dodelijke mastitis juist in de zomer zo hoog, en welke maatregelen kunt u nemen om dit te voorkomen?

De meeste uierontsteking in de zomer wordt veroorzaakt door Streptococcus Uberis en Escherichia coli (E.coli). Beide zijn omgevingsgebonden bacteriën die via het slotgat binnen komen. Onder vochtige en warme omstandigheden verdubbelt het aantal bacteriën iedere 20 minuten. Hierdoor stijgt de infectiedruk sneller in de zomer. Daarnaast vermindert hittestress de weerstand van uw koeien door verminderde voeropname en verhoogde lichaamstemperatuur.

Verse koeien zijn gevoelig voor E.coli

De E.coli bacterie slaat toe als de weerstand van de koe daalt, zoals kort na het afkalven of bij hitte stress in de zomer (figuur 1). Het typische beeld is een snel en heftig verloop. Naast afwijkende melk en uier stoppen deze koeien met vreten, komen niet meer overeind, hebben diepliggende ogen, en kunnen zelfs snel sterven. Koeien die de uierontsteking wél overleven komen vaak niet meer op productie.

Figuur 1. Percentage E.coli infecties in het uier per seizoen. Zhang et al. 2016.

Ook Uberis ligt op de loer in de zomer

E.coli mastitis komt vooral voor bij koeien met een slechte weerstand zoals verse koeien. Daarentegen lijkt Strep. Uberis gecorreleerd aan de infectie druk vanuit de omgeving. De bacterie wordt gevonden in mest en grond en veroorzaakt de meeste uierontsteking in de zomer op bedrijven met weidegang.

Figuur 2. Gevallen van mastitis veroorzaakt door Strep. Uberis. Naar figuur van Olde Riekerink et al., 2007.

Extra hygiëne maatregelen

Omdat de belangrijkste verwekkers van mastitis in de zomer omgevingsgebonden bacteriën zijn is de belangrijkste preventie extra hygiëne. Enkele tips:

• Vaker instrooien en uitkrabben van ligboxen.
• Gebruik een drogend instrooimiddel in de boxen (zoals landbouwkalk).
• Gebruik een dipmiddel op jodiumbasis.
• Laat de koeien na het melken ongeveer 30 minuten vast te laten staan zodat de slotgaten kunnen sluiten.

Weerstand verhogen:

• Houd de voeropname op peil door de stal te koelen en een fris, vers en smakelijk rantsoen aan het voerhek te verstrekken.
• Bied voldoende drinkwater aan.
• Houd verse koeien op warme dagen binnen.
• In de weerstandsplusmineralen van Fuite zit naast andere weerstandsverhogende elementen extra vitamine E en Selenium ter verbetering van de activiteit van witte bloedcellen tegen mastitis verwekkers.

Overleg met uw verkoopadviseur hoe u de weerstand van uw koeien het beste kunt verbeteren.

E.coli is berucht als verwekker van ernstige uierontsteking bij melkkoeien. Het verloop is snel en heftig en koeien kunnen zelfs sterven. De bacterie slaat toe bij het dalen van de weerstand van de koe, zoals kort na afkalven of bij hitte stress. Hoe kunt u dit voorkomen?

Escherichia coli komt vanuit de directe omgeving van de koe het slotgat binnen. Onder vochtige en warme omstandigheden verdubbelt het aantal bacteriën iedere 20 minuten. Hierdoor stijgt de infectiedruk in de zomer. Daarnaast staat de weerstand van de koeien ten tijde van hitte stress onder druk door verminderde voeropname.

Verse koeien zijn gevoelig voor E.coli

De meeste gevallen van E.coli mastitis komen voor in de eerste weken na afkalven (zie figuur 1). De weerstand van de koeien staat in deze periode onder druk en de coli krijgt de kans om de slotgaten binnen te dringen vanuit de omgeving. Deze vorm van mastitis staat bekend om het snelle verloop. Naast afwijkende melk en uier stoppen deze koeien met vreten, komen niet meer overeind, hebben diepliggende ogen en kunnen zelfs snel sterven. Koeien die de uierontsteking wél overleven komen vaak niet meer op productie.

Figuur 1: Risico op klinische uierontsteking uitgezet tegen lactatiedagen voor dieren van verschillende pariteiten. Naar figuur van Olde Riekenink et al., 2007.

Extra hygiëne maatregelen

Omdat E.coli tot de omgevingsgebonden bacteriën behoort is de belangrijkste preventie betere hygiëne. Denk hierbij aan vaker instrooien en uitkrabben van ligboxen, gebruik van drogend instrooimiddel in de boxen (zoals landbouwkalk) en het gebruik van een dipmiddel op jodiumbasis. Omdat de bacteriën via het slotgat naar binnen komen is het aan te raden om koeien na het melken ongeveer 30 minuten na melken vast te laten staan zodat de slotgaten kunnen sluiten. Daarnaast moet de voeropname op peil gehouden worden door de stal te koelen, een smakelijk rantsoen aan het voerhek en voldoende drinkwater aan te bieden. De verse koeien zijn het gevoeligst voor het oplopen van een uierontsteking en verdienen extra aandacht.

In de weerstandsplusmineralen van Fuite zit extra vitamine E en Selenium ter verbetering van de activiteit van witte bloedcellen tegen mastitis verwekkers (Hogan et al., 1993).

De stal koel houden en natriumbicarbonaat verstrekken zijn welbekende hitte-stress adviezen. Geiten vaker naar het voerhek lokken met smakelijke (kracht) voeders nog niet. Hoe helpt dit uw geiten de hitte door?

Bij warm weer daalt de voeropname van geiten. Als gevolg daarvan daalt ook de melkproductie. Door zo vaak mogelijk per dag smakelijke (kracht)voeders over het voer te strooien zien onze geitenspecialisten dat de melkproductie beter op peil blijft. Hoe vaker hoe beter is de ervaring. Elke keer dat vers voer gestrooid wordt, zijn de geiten nieuwsgierig en vinden ze wat lekkers waardoor ze weer extra gaan vreten.

De volgende producten zijn hiervoor het meest geschikt; natrium-bicarbonaat, maisvlokken of de brok VLOG geit lok. Maisvlokken zijn één van de smakelijkste producten voor geiten. Door deze vaak vers te verstrekken blijven geiten beter vreten en krijgen ze de broodnodige energie beter binnen. Zo blijft ook de productiedaling bij hitte beperkt.

Past u deze maatregelen tegen hittestress al toe?

• Zorg voor voldoende ventilatie
• Het dak wit kalken of een sproeier op het dak plaatsen zorgt voor een koele stal
• Check de watervoorziening en plaats evt. extra waterbakken

Stimuleer de voer opname als volgt:

– Houd de kuil fris met broeiremmer

– Voer meerdere malen per dag: liefst wanneer het koel is

– Verstrek een buffer, maar niet gemengd met broeiremmer!

– Lok geiten extra vaak naar het voerhek met maisvlokken